Вера Артемьевна Төҥүттэ алааһыттан төрүттээх. Ийэтэ Анна Сергеевна Литвинцева – Васильева Эллэй ийэтин Татьяна Сергеевнаны кытта бииргэ төрөөбүттэр. Кинилэр иистэнэр идэлээхтэр эбит. Баайдарга таҥастарын тигэллэр эбит. Анна Сергеевна тикпит сонноро, этэрбэстэрэ, үтүлүктэрэ билигин да сиэттэригэр бааллар. Ийэлэрин утумнаан Вера Артемьевна уонна Татьяна Артемьевна иистэнэллэрэ.
1926 сыллаахха оччотооҕуга 6 группалаах оскуолаҕа үөрэнэ киирбитэ. Дьоно оскуолаҕа чугаһатан Мойуонаҕа таайа Х. С. Литвинцевка олохтообуттара. Оскуола сэбиэдиссэйинэн П. А. Большев үлэлиирэ. Учууталлара сыл аайы уларыйан П. Н. Павлов, И. Игнатьев, А. П. Атласова, Г. И. Игнатьев, П. Р. Малышев үөрэппиттэрэ. Үрдүкү кылаастарга Нина, Михаил Сабунаевтар кэлэн үлэлээбиттэрэ.
Оскуола үөрэнээччилэрэ үөрэҕэ суоҕу үөрэтиигэ, ыраастык туттан олорууну пропагандалааһыҥҥа, артыаллары тэрийиигэ үлэлэһэллэрэ. Вера Артемьевна уоспа ыарыытын утары прививка биэриитигэр сылдьыбыта, хонуутааҕы отууларга агитационнай концертарга сылдьара. Сэттис кылааска Чөркөөххө үөрэммитэ. Дьокуускайдааҕы педучилищены бүтэрбитэ. 1939 сылтан Чычымах оскуолатыгар үлэтин саҕалаабыта. Директорынан Т. Е. Мординов, завуһунан Г. Р. Малышев үлэлииллэрэ. Бастакы үөрэнээччилэрин ортотугар А. П. Егоров, С. М. Аянитов, Е. П. Аввакумова, А. Аржакова бааллара. 1942 сылга диэри алын кылаастарга үлэлээбитэ. Арыт сыл иккилии кылааһы тэҥинэн үөрэппитэ. Онтон алта сыл үөһэ кылаастарга биологияны, математиканы биэрбитэ. 1950 сылтан эмиэ алын кылаастарга үлэлээбитэ. 1953 сылга Чымнаайы оскуолатыгар ананан уонча сыл үлэлээн баран төрөөбүт Чычымаҕар төннөн 1968 сыллаахха бочуоттаах сынньалаҥҥа тахсыбыта.
Үөрэх тэрилэ тиийбэт тымныы оскуолаларга мөлтөх таҥастаах-саптаах, аччык аҥардаах оҕолору олоххо тардыһыыларынан, булгуруйбат санааларынан сирдээн киһи-хара оҥорбут оччотооҕу кэм чулуу учууталларыттан биирдэстэрэ Вера Артемьевна этэ. Учууталлар тус үлэлэринэн муҥурдамматтара – оскуола оттор маһын бэйэлэрэ мастыыллара, уонунан оһох кирпииччэтин бэйэлэрэ үктүүллэрэ, ремону бэйэлэрэ ыыталлара, от, бурдук үлэтигэр холкуостаахтары кытта тэҥҥэ сылдьаллара, бүппэт субуотунньуктарга үлэлии-үлэлии тахсаллара. Сэрии сылларыгар 100-кэ киһиэхэ всеобуч аһыллан нуучча тылын үөрэппитэ. Күн ахсын уруогун таһынан түөртүү чаас үлэлиирэ.
Өр сыллаах эҥкилэ суох үлэтин сыаналаан “За доблестный труд в Великой Отечественной войне 1941-45 гг.”, “За трудовое отличие” мэтээллэринэн наҕараадаламмыта. Вера Артемьевна пенсияҕа тахсан баран умнуллар суолга барбыт норуот иистэнэр үөрүйэхтэрин тилиннэриигэ күүскэ ылсан үлэлэспитэ, нэһилиэгин дьахталларын иис алыбар уһуйбута. Кустук өҥүнэн оонньуур көбүөрдэрэ, саахыматтара, билэлэрэ, оһуордаах үтүлүктэрэ, суумкалара, ат симэҕэ улууска, республикаҕа кыттан дьон кэрэхсэбилин ылбыта. Билигин оҕолорун, сиэннэрин дьиэлэрин бастыҥ киэргэлэ буолан кэрэни кэрэһэлии, сылааһы сыдьаайа тураллар.
НАҔАРААДАЛАР
